Đội tuyển U20 Việt Nam phải chịu cảnh “rớt hạng” sau Vòng loại U20 châu Á 2027, nhưng điều đáng lo nhất là: Vì sao những tài năng trẻ của bóng đá Việt Nam ngày càng mất nhiều thời gian để trưởng thành?
Đội tuyển U20 Việt Nam xuống hạng sau Vòng loại U20 châu Á 2027, nhưng thất bại này có lẽ chưa phải điều đáng lo nhất. Vấn đề lớn hơn nằm ở việc các tài năng trẻ Việt Nam đang có xu hướng trưởng thành khá muộn.
U20 Việt Nam đã phải đối mặt với một bảng đấu rất khó, khi các đối thủ đến từ Tây Á và Đông Á đều được đánh giá cao hơn về trình độ cũng như thứ hạng FIFA. Vì thế, việc thầy trò HLV Yutaka Ikeuchi không thể giành vé đi tiếp là kết quả đáng tiếc nhưng không quá bất ngờ.
Đáng chú ý, U20 Việt Nam trước đó cũng không có màn trình diễn tốt tại giải U19 Đông Nam Á. Tuy nhiên, nếu chỉ nhìn vào thành tích thi đấu để đánh giá cả một thế hệ cầu thủ thì có thể chúng ta đang bỏ qua vấn đề quan trọng hơn.
Theo thông lệ quốc tế, U19/U20 là giai đoạn rất quan trọng trong quá trình phát triển cầu thủ. Đây là thời điểm các cầu thủ cơ bản hoàn tất đào tạo trẻ và bắt đầu bước vào bóng đá chuyên nghiệp. Những tài năng thực sự thường cần phải được phát hiện và tạo điều kiện phát triển từ độ tuổi này.
Tuy nhiên, đây lại chưa phải giai đoạn mạnh của bóng đá trẻ Việt Nam. Sau kỳ tích vào bán kết U19 châu Á và giành vé dự U20 World Cup 2017 của U19 Việt Nam năm 2016, các đội U20 Việt Nam chỉ thêm hai lần góp mặt tại U20 châu Á vào năm 2018 và 2023, nhưng đều dừng bước ở vòng bảng.
Tại U19 Đông Nam Á, U19 Việt Nam cũng có tới 5/7 lần bị loại ở vòng bảng và mới chỉ một lần vô địch giải đấu này vào năm 2007.
Nghịch lý nằm ở chỗ, từ năm 2016 đến nay lại là giai đoạn bóng đá Việt Nam có nhiều thành công. Nhiều tuyển thủ quốc gia hiện tại trưởng thành từ các đội U19, U20. Điều đó cho thấy vấn đề không hẳn nằm ở việc Việt Nam thiếu tài năng.
Điểm đáng lo là cầu thủ trẻ thường chỉ bắt đầu bộc lộ năng lực rõ ràng khi bước lên U23. Một trong những nguyên nhân lớn đến từ cơ hội thi đấu. Cựu HLV trưởng U23 và ĐT Quốc gia Việt Nam, Philippe Troussier từng cho rằng cầu thủ trẻ sau khi hoàn tất đào tạo cần thi đấu khoảng 40-50 trận mỗi năm để nâng cao trình độ. Tuy nhiên, nếu chỉ chơi ở các giải trẻ trong nước, cầu thủ thường chỉ có hơn chục trận mỗi năm. Trong khi đó, V-League và giải hạng Nhất vẫn chưa có đủ chỗ cho nhóm cầu thủ 18-20 tuổi.
Bóng đá Việt Nam cũng sở hữu những tài năng nổi bật từ rất sớm như Phạm Văn Quyến, Lê Công Vinh, Nguyễn Quang Hải, Đoàn Văn Hậu hay Nguyễn Đình Bắc. Điều đó cho thấy cầu thủ Việt hoàn toàn có thể tỏa sáng ở tuổi 17-18 nếu được đặt vào môi trường phù hợp.
Vì vậy, thất bại của U20 Việt Nam không đáng lo bằng việc cầu thủ trẻ vẫn thiếu môi trường thi đấu đỉnh cao ở giai đoạn vàng để phát triển.
Nếu bài toán này không được giải quyết, bóng đá Việt Nam có thể tiếp tục chứng kiến những cầu thủ chỉ thực sự trưởng thành khi đã bước sang U23, trong khi khoảng thời gian quan trọng nhất để phát triển tài năng lại bị bỏ phí.
